حبيش بن ابراهيم تفليسى

پيشگفتار و مقدمه 31

وجوه قرآن ( فارسى )

اگر هست ساكن تواش دال دان * و گرنه همان ذال معجم بدان « 1 » 18 - به كار بردن « مهاجريان » بجاى « مهاجران » ص 168 س 6 . مهاجريان جمع مهاجرى است و درين جا « مهاجر » اسم جنس بشمار آمده و « مهاجرى » علم است براى مهاجر خاص مثلا در اين رجز : « مهاجر ليس باعرابى » « 2 » معنى خاص آن مراد نيست ، اين احتمال در صورتى درست است كه « مهاجرى » جاى ديگر در متون عربى ديده شود و گرنه ناچاريم « مهاجرى » را نظير « حاجى » بدانيم كه « حاج » اسم فاعل است و به شخص اطلاق مىشود با وجود اين ياء نسبت به آخر آن ملحق شده و در متون عربى هم اين موضوع تصريح شده مانند « و امّا الحاجى فلغة العجم فى النسبة الى من حجّ تقول للحاجّ الى بيت اللّه الحرام الحاجى » « 3 » . 19 - تخليط در رسم الخط مانند « فى ملّت الشرك » بجاى « فى ملّة الشرك » ص 159 س 18 ، و « من اعلا الوادى » بجاى « من اعلى الوادى » ص 229 س 8 و برعكس « امّة محمّد » بجاى « امّت محمّد » ص 147 س 9 ؛ در عربى تاء مدوّر به كار برده مىشود و در فارسى تاء ممدود ،

--> ( 1 ) - ديوان ابن يمين ، ص 196 ( 2 ) - شرح شافيه ابن حاجب ، رضى الدين استرابادى ، ج 2 ص 47 ( 3 ) - طبقات الشافعيه ، سبگى ، ج 3 ص 131